Aanbetaling: hoeveel is normaal en wanneer is het te veel?

Er is geen wet die zegt hoe hoog een aanbetaling bij een verbouwing mag zijn. Wij hanteren een eigen norm: meer dan 30% vóór de start noemen we een let-op, meer dan 50% vinden we belangrijk. Hoe meer je vooraf betaalt, hoe meer je kwijt kunt zijn als het bedrijf failliet gaat of de klus niet afmaakt.

Betaal dus liever in termijnen die meelopen met het werk. Dan heb je op elk moment ongeveer betaald voor wat er al staat.

Waarom een hoge aanbetaling een risico is

Met een aanbetaling betaal je voor werk dat nog niet is gedaan. Zolang alles goed gaat, merk je daar niets van. Het probleem ontstaat pas als het bedrijf halverwege stopt of failliet gaat. Je bent dan een van de schuldeisers, en als consument sta je meestal niet vooraan. Lees wat er dan gebeurt in Aannemer failliet: wat nu?.

Een aanbetaling op zich is niet vreemd. Een aannemer moet soms materiaal inkopen of iets op maat laten maken, en hij wil weten dat je de opdracht serieus neemt. Het bedrag moet alleen passen bij wat er vóór de start echt nodig is. Voor een schilder die met eigen kwasten en verf uit de bus werkt, is dat weinig. Voor een keukenbouwer die een maatwerkblad laat zagen, meer.

Onze norm: 30% en 50%

Dit is een eigen norm van Klopt mijn offerte. Het is geen wet en ook geen branche-afspraak. We gebruiken hem omdat hij uit te leggen is: boven deze grenzen loop je een duidelijk groter risico als er iets misgaat met het bedrijf.

Voorbeeld: je offerte is € 11.400. Het bedrijf vraagt € 4.560 vooraf. Dat is 40%. In onze check krijg je dan een let-op, met de vraag wat er met je geld gebeurt bij een faillissement.

Je eigen percentage reken je uit met de tool Aanbetaling-check.

Rekenvoorbeeld: drie schema's voor dezelfde klus

Stel je laat in een rijtjeshuis uit 1975 de badkamer vernieuwen voor € 14.000 (fictief bedrag). Drie aannemers sturen elk een ander betalingsschema. Wat heb je op het slechtste moment, vlak voor de tegelzetter begint, al betaald?

Bij schema A heb je na de sloop al 90% betaald, terwijl er dan een lege ruimte met nieuwe leidingen ligt. Valt het bedrijf op dat moment om, dan moet je een ander bedrijf vinden en dat opnieuw betalen voor het tegelwerk en de afwerking. Bij schema C ben je op dat punt veel minder kwijt. Schema B zit precies op onze grens van 30%: geen opmerking in onze check, maar je kunt nog steeds vragen of het lager kan.

Zo hoort een betalingsschema eruit te zien

Een goed schema koppelt elke termijn aan een stap in het werk die je kunt zien. Bijvoorbeeld:

1. een beperkte termijn bij de start of bij levering van materiaal
2. een termijn als een duidelijk deel van het werk klaar is
3. de laatste termijn na de oplevering

Houd een laatste deel van de prijs achter tot de gebreken uit de oplevering zijn hersteld. Bij een verbouwing moet je dat zelf in het contract zetten, want de wet regelt het hier niet voor je. Bouwt een aannemer een nieuwe woning voor je? Dan geeft de wet je wel extra bescherming: de 5%-regeling uit artikel 7:768 BW. Je mag dan 5% van de aanneemsom bij de oplevering in depot zetten bij een notaris. Die regeling geldt alleen bij nieuwbouw. Lees 5%-regeling.

Moet je toch flink vooraf betalen, bijvoorbeeld voor maatwerk? Lees dan Aanbetaling veiligstellen voor opties als betalen bij levering of een bankgarantie.

Wat doe je bij een hoge aanbetaling?

Vraag waarom. Welk materiaal moet vooraf worden besteld, en wat kost dat? Vaak blijkt de aanbetaling veel hoger dan de materiaalkosten.

Stel een ander schema voor. Bijvoorbeeld een lagere aanbetaling en meer termijnen per voortgang. Veel aannemers gaan daar zonder morren in mee.

Vraag wat er gebeurt bij een faillissement. Een aannemer die er al eens over heeft nagedacht, heeft een antwoord.

Check het bedrijf. Kijk in de KVK hoe lang het bestaat en of het actief is, en zoek in het Centraal Insolventieregister of het failliet is (geweest). Dat doe je snel met de aannemer-check. Uitleg staat in Aannemer checken in de KVK.

Betaal op factuur, per bank. Niet contant en niet onder druk. Een rekening met "alleen pinnen of contant" is voor ons een let-op.

Een mailtje dat je kunt sturen

Je hoeft er geen ruzie over te maken. Iets als dit werkt meestal:

Beste meneer De Vries, Dank voor uw offerte. Ik wil graag met u verder. Het betalingsschema vind ik wel zwaar aan de voorkant. Kunnen we het aanpassen naar 15% bij opdracht, 35% na het leidingwerk, 40% na het tegelwerk en 10% na herstel van de opleverpunten? Als er materiaal vooraf besteld moet worden, betaal ik dat graag bij levering. Met vriendelijke groet,

Zegt de aannemer nee zonder reden, dan weet je ook iets.

Let op bij druk

Een hoge aanbetaling komt vaak samen met andere signalen. Een offerte die "alleen deze week" geldig is. Een verkoper aan de deur die wil dat je meteen tekent. Een bedrijf dat pas een paar maanden bestaat. Eén signaal zegt niet alles, maar als ze samen voorkomen, neem dan extra tijd. Zie 10 rode vlaggen in een offerte en Korting als je vandaag tekent.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Burgerlijk Wetboek, artikel 7:768 (5% van de aanneemsom in depot bij oplevering, alleen bij nieuwbouw van een woning)
• Rechtspraak: Centraal Insolventieregister
• ACM ConsuWijzer: checklist offertes vergelijken