Aanbetaling veiligstellen: bankgarantie, depot of later betalen

De veiligste aanbetaling is een lage aanbetaling, met de rest in termijnen die meegaan met het werk. Moet je toch een groot bedrag vooraf betalen, bijvoorbeeld voor maatwerk zoals kozijnen of een keuken? Vraag dan om zekerheid: betalen bij levering in plaats van bij bestelling, een bankgarantie van de aannemer, of een depot bij een notaris. Bij een verbouwing is geen van die opties wettelijk verplicht. Het is een afspraak die je maakt vóór je tekent, want daarna heb je weinig onderhandelingsruimte meer.

Hoe hoog een aanbetaling mag zijn, lees je in Aanbetaling: hoeveel is normaal?. Hier gaat het over de vraag hoe je hem veiliger maakt.

Waarom zekerheid vragen?

Gaat een aannemer failliet nadat je hebt aanbetaald, dan krijg je dat geld vaak niet of maar voor een klein deel terug. Consumenten staan bij de verdeling achteraan, schrijft de Consumentenbond. Hoe groter je aanbetaling, hoe meer je dus kunt verliezen. Wat er verder gebeurt, staat in Aannemer failliet.

Het gaat niet alleen om faillissement. Ook een aannemer die gewoon niet meer komt opdagen, laat je achter met een betaald bedrag en een half werk. Zie Aannemer maakt het werk niet af.

De opties op een rij

De SER-voorwaarden voor installatiewerk van UNETO-VNI uit 2016 hebben bijvoorbeeld een nakomingsgarantie met een maximumbedrag. Kijk in de voorwaarden van jouw aannemer welke regeling erin staat, en of die voor jouw klus geldt. Lees Algemene voorwaarden van je aannemer.

Betalen bij levering: zet het eigendom op papier

Dit is de optie die je het vaakst kunt regelen, en ook de goedkoopste. De gedachte is simpel. Je betaalt het materiaal pas als het bij jou in de garage of op de oprit staat. Gaat het bedrijf daarna onderuit, dan heb je in elk geval de kozijnen of de keukenkasten.

Er zit wel een addertje onder het gras. Materiaal dat bij jou staat, is niet automatisch van jou. Leveranciers leveren vaak onder eigendomsvoorbehoud aan de aannemer: zolang hij niet heeft betaald, blijft het van de leverancier. Vraag daarom twee dingen:

1. Zet in de opdracht dat het materiaal jouw eigendom wordt zodra jij het hebt betaald.
2. Vraag of de aannemer zijn leverancier al heeft betaald, of betaal dat deel rechtstreeks aan de leverancier.

Dat klinkt formeel, maar een aannemer die eerlijk werkt, heeft er geen probleem mee.

Bankgarantie en depot in de praktijk

Een bankgarantie is een belofte van de bank van de aannemer om jou een bedrag terug te betalen als de aannemer niet levert. De aannemer moet die bij zijn eigen bank aanvragen en betaalt er zelf voor. Bij kleine klusbedrijven komt het weinig voor. Bij een grote aanbetaling aan een middelgroot bouwbedrijf is het een redelijke vraag.

Een depot bij de notaris werkt andersom. Jij zet het geld bij de notaris, en die betaalt het uit op het moment dat jullie samen hebben afgesproken, bijvoorbeeld bij levering of na de oplevering. Leg dat moment zo precies mogelijk vast. "Na plaatsing van de kozijnen" is beter dan "als het werk klaar is". Vraag ook vooraf wat de notaris rekent en wie dat betaalt.

Wanneer is een hoge aanbetaling te verklaren?

Een aannemer moet soms materiaal op maat laten maken dat hij nergens anders kwijt kan, zoals kozijnen, een trap of een keuken. Een aanbetaling voor dat materiaal is dan te volgen. Vraag:

1. Welk deel van de aanbetaling is voor materiaal, en welk deel voor werk?
2. Wanneer wordt het materiaal besteld en geleverd?
3. Kan ik het materiaal betalen bij levering, of rechtstreeks aan de leverancier?
4. Wat gebeurt er met mijn geld als je bedrijf failliet gaat?

Een aanbetaling voor arbeid die pas weken later wordt gedaan, is moeilijker uit te leggen. Daar zit geen inkoop tegenover.

Voorbeeld: kozijnen voor € 18.000

Voorbeeld: je laat de kozijnen van een jaren-dertigwoning vervangen. De offerte is € 18.000 en het bedrijf vraagt 50% bij opdracht, dus € 9.000. De levertijd is tien weken.

Je stelt voor: 15% bij opdracht, 45% bij levering van de kozijnen op je adres, 30% na plaatsing en 10% na herstel van de opleverpunten. Het bedrijf heeft zo genoeg zekerheid om de bestelling te plaatsen. Jij hebt tien weken lang € 2.700 uitstaan in plaats van € 9.000, en daarna betaal je ongeveer gelijk op met wat er geleverd en geplaatst is.

Zegt het bedrijf dat de fabriek 50% vooraf wil? Vraag dan om de orderbevestiging van de fabriek. Dan zie je wat er echt doorbetaald wordt.

Een veelgemaakte fout

Mensen spreken vaak keurig termijnen af, maar betalen elke factuur zodra hij binnenkomt. Kijk bij elke termijnfactuur of de stap waar hij bij hoort echt klaar is. Maak foto's. Is het nog niet zover, mail dan dat je betaalt zodra die stap af is. Lees Termijnfactuur betalen.

Check ook het bedrijf

Zekerheid op papier helpt het meest als het bedrijf zelf ook gecheckt is. Kijk hoe lang het bestaat, of het actief is en of er faillissementen zijn geweest. Gebruik de aannemer-check en lees Aannemer checken in de KVK.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Consumentenbond: faillissement, je rechten
• ACM ConsuWijzer: checklist offertes vergelijken (aanbetaling en mogelijkheden bij faillissement)
• SER: Algemene Voorwaarden voor Installatiewerk, UNETO-VNI (nakomingsgarantie)
• Burgerlijk Wetboek, artikel 3:92 (eigendomsvoorbehoud)